Wolvenrasters hebben geen zin? Flauwekul, zegt deze wolvenexpert. “Boeren gebruiken vaak drogredenen om hun vee niet te hoeven beschermen”

Sinds een wolf dertien schapen doodde in Dalfsen en vermoedelijk door de rest van Overijssel trekt, twijfelen steeds meer veehouders en tegenstanders van de wolf aan de beschermde status van het dier. Volkomen onterecht, vindt wolvenexpert Hans Hasper.

Schapenhouder Rob van der Veen kijkt zorgelijk naar de kadaverkap op zijn boerderij in Dalfsen. Onder de kap steken twee poten en een schapentong uit. Met de punt van zijn werkschoen schuift Van Der Veen de ledematen terug onder de deksel.

Op 27 maart maakte de wolf zijn intrede in Dalfsen. Het beest doodde dertien schapen op een boerderij bij de Dedemsweg. Eigenaar Rob van der Veen had tijdens de aanval geen wolfwerend raster. “Dat had toch geen zin gehad. Ze springen eroverheen of ze graven er onderdoor”, verzucht hij.

De media-aandacht voor recente wolvenincidenten in de regio, zoals die op het land van Van der Veen, gecombineerd met circulerende filmpjes van wolven die over torenhoge hekken klimmen, zorgen de laatste maanden voor veel ophef. Voorstanders vinden de wolf een aanwinst voor de biodiversiteit in Overijssel, terwijl tegenstanders juist vrezen voor de veiligheid van mens en dier en pleiten voor het terugdringen of afschieten van de wolf.

200 schapen

Volgens wolvenexpert en onderzoeker Hans Hasper is het negatieve imago van de wolf onterecht. Hasper doet al jaren onderzoek naar de bescherming van landbouw(huis)dieren, en ziet dat juist boeren hun vee consequent ondermaats afschermen tegen aanvallen van roofdieren. “Ik blijf het raar vinden dat boeren niet beschermen waar ze van houden. Je bent als boer wettelijk verplicht je vee veilig te houden.”

Hasper laat zien dat van de 10.000 schapen die hij telde in Drenthe vanaf 2022, slechts 2% adequaat waren afgerasterd voor de wolf. Hij vermoedt dat de cijfers in Overijssel ook rond dat percentage schommelen. Een bizar laag getal, vindt Hasper. “Het aantal rasters neemt wel iets toe, maar het blijft magertjes.”

En dat terwijl er een hoop subsidies voor wolfwerende rasters liggen die onbenut blijven, merkt Hasper. In maart 2018 richtte hij samen met drie initiatiefnemers Stichting Wolffencing Nederland op. Ze boden gratis advies en hulp bij wolfwerende afrastering. “We gingen letterlijk de boer op om mensen te helpen, maar we hebben dat af moeten schaffen omdat er geen belang bij was.”

In 2023 werd daarom de Nederlandse tak opgeheven, de Belgische tak is wel nog steeds actief. “Je wil niet weten hoe vaak wij van een boerenerf zijn afgeschopt. Die vonden gewoon dat de wolf dood moest.”

Misconcepties

Hasper is dan ook enthousiast over het nieuw voorgestelde wolvenplan, waarin staat dat boeren alleen nog subsidie krijgen voor gedood vee als ze hun wolfwerende afrastering op orde hebben. “Waarom verbaasd zijn dat je autoradio wordt gejat als je de deuren open hebt staan?”

Ook vindt Hasper dat er nog meer misconcepties bestaan over de wolfwerende rasters. Bijvoorbeeld dat een wolf gemakkelijk over het 120 centimeter hoge draad heen zou kunnen springen, of eronderdoor graaft. “Boeren gebruiken nu vaak drogredenen om hun vee te beschermen. Het is niet waar dat een wolf zomaar over een raster heen springt. Dat is bijzonder zeldzaam.”

Hoe werkt zo’n raster dan precies? “Een wolfwerend raster bestaat eigenlijk maar uit vijf draadjes die onder stroom staan. De bovenste is op 120 centimeter gespannen, en de onderste hangt slechts 20 centimeter boven de grond.” De bewering dat wolven onder de rasters door zouden graven klopt volgens Hasper daarom niet. “Een wolf die dat probeert krijgt meteen een stroomschok. En geloof me, wolven hebben feilloos door wanneer ergens stroom op staat.”

Ongrijpbaar

Volgens Hasper helpt het beeld dat is ontstaan van de wolf niet mee aan de discussie over de rasters. “Er circuleren tegenwoordig overal filmpjes van een wolf die over een hek klimt, soms wel van 4,5 meter hoog, of met een damhert in hun bek.” Dit geeft een vertekend beeld, vindt hij. “Die hekken staan overduidelijk niet onder stroom. Ik ben tijdens mijn onderzoek nog nooit een wolf tegengekomen die een goed geplaatst wolfwerend raster wist te omzeilen.”

Hasper bevestigt dit met een recent voorbeeld uit zijn onderzoeken: “We hadden ooit een schaapsherder in Drenthe die te maken kreeg met een wolfaanval. Daarna hebben we wolfwerende bescherming aangeraden, en ook meteen camera’s geplaatst. De wolven kwamen om de nacht terug om te kijken, maar ze durfden niets meer.”

Waar komt het negatieve imago van de wolf nog meer vandaan? Volgens Hasper heeft het niet alleen met wat filmpjes op sociale media te maken. “Het ligt dieper dan dat. Negen van de tien mensen die wolvenhater zijn, hebben een hond. Dat is eigenlijk exact hetzelfde dier, ze kunnen zelfs samen voor vruchtbare nakomelingen zorgen. Maar de wolf is ongrijpbaar. Hun gedrag hebben wij niet in de hand. Daarom is die angst ontstaan.”

Inschikken en accepteren

Hasper betreurt dat mensen ervoor pleiten om de beschermde status van de wolf te herzien, zodat het dier kan worden geweerd of zelfs afgeschoten. “Dat is geen oplossing. Dan zou je ze in heel Europa moeten uitroeien, want het beheren van roofdieren is ecologische onzin.”

Adequate afrastering is volgens Hasper nog altijd de beste maatregel. “Als je als boer een wolfwerend raster plaatst, geef je toe dat de wolf er is en je schikt in. Je laat de buurman zien dat je de wolf accepteert en dat je geeft om je vee. Ik vind het een degradatie van het volk als je niet kan leven met een veredelde hond.”